
18 พฤศจิกายน 2569 | บทความ | By Admin Lish
เคยไหม? อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกว่าตัวเองตดบ่อยกว่าปกติ บางวันผายลมทั้งวันจนอดสงสัยไม่ได้ว่า แบบนี้ร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนอะไรหรือเปล่า?
ความจริงแล้ว การตดหรือผายลมเป็นกระบวนการธรรมชาติของระบบย่อยอาหาร เพราะร่างกายต้องระบายแก๊สที่เกิดจากการกลืนอากาศเข้าไปและการที่จุลินทรีย์ในลำไส้ใหญ่หมักย่อยอาหารบางชนิด แต่หากมีอาการตดบ่อยผิดปกติ ร่วมกับท้องอืด ปวดท้อง หรือการขับถ่ายเปลี่ยนแปลงไป ก็อาจเป็นสัญญาณว่าระบบทางเดินอาหารกำลังมีปัญหาได้
ตดวันละกี่ครั้งถึงเรียกว่าปกติ?
โดยทั่วไป คนเราสามารถผายลมได้ประมาณ 10–20 ครั้งต่อวัน ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ และข้อมูลจากสถาบัน NIDDK ระบุว่า บางคนอาจผายลมได้ถึง 25 ครั้งต่อวันโดยยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ
ดังนั้น การตดบ่อยไม่ได้หมายความว่ากำลังป่วยเสมอไป สิ่งสำคัญคือควรสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกาย เช่น ตดมากขึ้นอย่างชัดเจนจากเดิม มีอาการท้องอืดหรือปวดท้องร่วมด้วย หรือมีความผิดปกติในการขับถ่าย
ทำไมถึงตดบ่อย? แก๊สในลำไส้เกิดจากอะไร?
สาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งคือ การที่แบคทีเรียในลำไส้ใหญ่หมักย่อยคาร์โบไฮเดรตบางชนิดที่ร่างกายย่อยหรือดูดซึมได้ไม่หมด เช่น ใยอาหารบางประเภท น้ำตาลบางชนิด และแลคโตสในผู้ที่ย่อยแลคโตสได้ไม่ดี กระบวนการนี้ทำให้เกิดแก๊สสะสมในทางเดินอาหารและถูกขับออกมาในรูปแบบของการผายลม
นอกจากนี้ ยังอาจเกิดจากการกินอาหารบางชนิด การกินเร็ว กลืนอากาศเข้าไปมาก หรือความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารบางอย่างได้
ตดบ่อยแบบไหนที่ควรระวัง?
แม้การผายลมจะเป็นเรื่องปกติ แต่หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยผ่าน
- ปวดท้องมากหรือปวดท้องต่อเนื่อง
- ท้องอืดบ่อยจนรบกวนชีวิตประจำวัน
- ท้องเสียเรื้อรัง หรือท้องผูกต่อเนื่อง
- รูปแบบการขับถ่ายเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจน
- มีเลือดปนในอุจจาระ
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
หากมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร เช่น ภาวะลำไส้แปรปรวน หรือปัญหาการย่อยและดูดซึมอาหารบางชนิด
อยากดูแลลำไส้ ควรเลือกโพรไบโอติกอย่างไร?
นอกจากการปรับพฤติกรรมการกินแล้ว การดูแลสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ก็เป็นอีกหนึ่งแนวทางที่น่าสนใจ
โพรไบโอติก (Probiotics) คือจุลินทรีย์มีชีวิตที่เมื่อได้รับในปริมาณที่เหมาะสม จะให้ประโยชน์ต่อสุขภาพ โดยโพรไบโอติกแต่ละสายพันธุ์อาจมีคุณสมบัติและผลการศึกษาที่แตกต่างกัน
หากต้องการเลือกโพรไบโอติกเพื่อดูแลระบบทางเดินอาหาร ควรพิจารณาสายพันธุ์ที่มีงานวิจัยรองรับ เช่น - Bifidobacterium infantis มีงานวิจัยศึกษาผลต่ออาการบางอย่างในผู้ที่มีภาวะลำไส้แปรปรวน
- Bifidobacterium longum มีการศึกษาด้านสุขภาพทางเดินอาหารและอาการที่เกี่ยวข้องกับลำไส้แปรปรวน
- Bifidobacterium lactis มีการศึกษาด้านการทำงานของระบบทางเดินอาหารและการขับถ่าย
อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพของโพรไบโอติกขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ย่อย ปริมาณ และระยะเวลาที่ใช้ ไม่ใช่ทุกสายพันธุ์จะช่วยลดแก๊สหรืออาการตดบ่อยได้เหมือนกัน และไม่ควรใช้แทนการตรวจรักษาหากมีอาการผิดปกติ
สรุป: ตดบ่อยไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่ต้องรู้จักสังเกตร่างกาย
การตดเป็นกระบวนการธรรมชาติของร่างกาย แต่หากมีอาการตดบ่อยร่วมกับท้องอืด ปวดท้อง หรือขับถ่ายผิดปกติ ควรหมั่นสังเกตและปรึกษาแพทย์เมื่อจำเป็นเพราะสุขภาพลำไส้เป็นส่วนสำคัญของสุขภาพโดยรวม การเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม เพิ่มใยอาหารอย่างพอดี ดื่มน้ำให้เพียงพอ และดูแลสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของการดูแลสุขภาพจากภายใน

